GELENEKSEL TRK EVݒNDE ISIL KONFOR KOULLARININ ANALZ: SAFRANBOLU HACI HSEYNLER EV
 
ZET 
Geleneksel yaplar, bulunduklar iklim zelliklerine bal olarak, en uygun malzeme ve bileenlerle ina edilmilerdir. Mekan organizasyonlarve ynlenmeleri de yine iklim ve arsa koullarna bal olarak en doru ekilde oluturulmutur. Bugn; yeniden doaya saygl, onunla uyum iinde, iklim verilerini doru deerlendiren ve kullanan yap gerekletirmeye alrken, yzyllarca deneyimlenerek oluturulan bu yaplamadan alnmas gereken dersler olduu aktr. Bu alma kapsamnda, Safranbolu, Hac Hseyinler Evi iin gerekletirilen ve ECOTECT v5.20 isimli bir bilgisayar program yardmyla yaplan sl konfor analizi ile deneme yanlma yoluyla, ustadan rana geen sezgisel tasarmn aklc sonularsl performans erevesinde yeniden deerlendirilmektedir. 

1. GRSrdrlebilirlik kavramndan yola karak, binalarn 
tasarm ve retim yntemleri yeniden sorgulanmaya Endstri devrimi sonras ivme kazanan teknik ve baland [1]. Bu noktada, en doru balangcn, yerel teknolojik geliimin her sektrde olduu gibi, bina mimari verilerden ip ular yakalamak ve bunlarsektrnde de yaratt gz alc deiim, yzyllarn gnmz ada kullanc beklentileri ile yeniden deneyim ve birikimiyle elde edilmi geleneksel yapyyorumlamak olduu kabul edilmektedir. birden demode ilan edivermiti. Oysa, bu modernin, snrsz sunduu zgrln bedelleri Bu alma kapsamnda, Kuzey Anadolunun en eski ok gemeden anlald; hem 1970ledeki enerji krizi yerleim alanlarndan biri olan Safranbolunun ile bir gn kaynaklarn tkenebileceinin, hem de geleneksel Trk Evlerinden biri ele alnacaktr. daha sonraki yllarda dnyann gelecek nesillere Safranbolu Evlerinin mekan organizasyonu, malzeme yaanabilir olarak braklabilmesi iin evre ve bileen seimleri ve yerleim dzeninden, hem kirlilii/ekolojik denge/iklim deiikliine ynelik evresel ve iklimsel faktrlerin deerlendirilmesi nlemlerin gelitirilmesi gerekliliinin farkna varld. balamnda, hem de yap sistem ve bileenlerinin 
G. Ulukavak Harputlugil ve N. etintrk Geleneksel Trk Evinde Isl Konfor Koullarnn Analizi: Safranbolu Hac Hseyinler Evi 
aklc kullanm balamnda alnacak ok ders olduu aktr. 
Reha Gnay [2] da, Safranbolu Evlerini inceleyerek, eskinin aklc, tm insana dnk deer yarglarnn anlalabilecei gibi, uygarln imdiki gidiini de deerlendirebilmenin mmkn olduunu belirtmektedir.  
2. SAFRANBOLUYA AT KLM VERLERVE YERLEME ZELLKLER
2.1. klim Verileri 
Safranbolu Kuzeybat Karadeniz blgesinde 41 16 kuzey enlemi, 32 41 dou boylamnda yer almaktadr. Karadenizden ku uumu 65 km. ieride ve denizden 400-600 m. yksekte yerlemitir. Safranbolu, Karadeniz ve  Anadolu iklimi arasnda bir gei kuandadr. Kara iklimi zelliklerinden iddetli klar ve kurak yazlar grlmez. Yalar mevsimlere dalmakla birlikte kara ikliminin etkisi ile en ok yln ilk yarsnda der [2]. 

2.2. Yerleme 
Safranbolu kuzeyden gneye alalan az eimli bir yaylann akarsularla yarlmas sonucu doan vadiler iinde ve evresinde yer alr. Safranboluda yazlkklk oturma dzeni iki ayr yerleme oluturmutur. ehir denilen vadiler iindeki yerleme yeri kn oturulan bir kent parasdr. Bu yerleim, vadi iinde rzgarlara kapaldr, bu yzden kn souk rzgarlardan korunmutur, yazn ise ok scak olur. Vadi yamalarna yerleen evler birbirlerini rtmeden, hem gneten, hem manzaradan yararlanma olanasunarlar (ekil 1). Kentin en byk yazlk kesimi Balardr. Bu blge daha yksek, gneye doru eimlidir. Burada yazlar daha serin geer. Topografya burada ehirde olduu kadar eitlilik gstermez [2]. 




3. HACI HSEYNLER EV
Safranbolunun ehir kesiminde, Akasu Mahallesi Ulukavak Sokakda yer alan ve Hac Hseyinler Evi olarak bilinen yap, 1870 tarihli olup, olduka byk bir arsa zerinde yerlemektedir (ekil 2). Binann toplam kullanm alan 467.14 m2dir. 


3.1. Ktle Biimlenmesi ve Mekansal Organizasyon 
Hac Hseyinler Evi, sokan doal izgisini izleyen bir duvar zerine kurulmutur. Safranbolu geleneksel ev dzeninde, ev yaants darya gsterilmedii iin, evlerin giri katlarnn ta duvarlar penceresiz olarak st kat demesine kadar ykselmektedir [2]. Hac Hseyinler Evinin zemin kat girii de bu dzende kurgulanmtr. Ta duvarn zerinde ise ahap, kmal ve bol pencereli bir dzen gelimektedir. Zemin kata, Akasu deresine inen merdivenli yan sokaktan iki kanatl byk bir kap ile girilir. Kapdan girite bir talk vardr, buraya hayat denir. Bu katta oturulmaz, burada hayvanlar iin ahr ve samanlk yer alr. Buradan yarm kat yukar klarak ulalan yerde, Kazan Oca denilen byk bir ocak ve ambarlar vardr. Buradan hem baheye bir k bulunmaktadr, hem de bir merdiven ile st kat mutfana bir balantsalanmaktadr. Yksek duvarlarla evrili bahede ayrca bir havuzlu oda yer almaktadr. Orta kat alak tavanl, kk pencereli, daha kk odalar olan bir klk kattr. Mutfak burada yer alr. Hac Hseyinler Evinin Ulukavak Sokaktan giriini salayan bir kapda bu katta yer almaktadr. 
Pek ok geleneksel Trk evinde ve Safranboluda en ok karlalan ev tipinde olduu gibi, HacHseyinler Evinde de sofa, evin ortasnda yer alr. Bu sofaya ardak denir ve odalar aras bir dolam alandr. ardakl evlerde simetrik bir plan izlenir. Her oda bal bana bir birimdir. Burada oturma, alma, yemek yeme, uyuma eylemleri kolaylkla yaplabilecek ekilde dzenlenmitir.  
Ke odalarda her yzde er pencere yer alr. Pencerelerin en dnda kara kapak da denilen ahap kepenk vardr. Kepenkten sonra ahap parmaklklar gelir. Caml ereveler drt kanat halinde ieri alr. 
Gazi niv. Mh. Mim. Fak. Der. Cilt 20, No 1, 2005 


3.2. Kullanlan Malzemeler 
Hac Hseyinler Evinde ta yma zeri ahap iskeletli karma bir tayc sistem kurgulanmtr. Tabir zemin kat zerine oturtulmu, iki kat yksekliindeki ahap tayclarn arasnda kerpi dolgu yer almaktadr. Bina dardan ktkl sva ile svanm, ieride ise, ahap dolap, yklk ve guslhane kapaklar dnda kalan duvar paralar da yine ayn sva ile kaplanmtr. Demeler ahaptr. Tm pencereler, ahap doramal tek cam olup, sofa pencereleri dndaki pencerelerin tmnde iki kanatlahap kepenk vardr. Tm i ve d kaplar ahaptr. 

3.3. Istma ve Serinletme 
Hac Hseyinler Evinde serinletme iin sadece doal havalandrma kullanlrken, stma iin nceleri odalarda yer alan ocaklar kullanlm, daha sonra bu ocaklarn bacalarna balanan soba borular ile her odaya bir soba kurularak stma salanmtr. Bugn de evde stma iin kmr sobalar kullanlmaktadr. 



4. HACI HSEYNLER EV ISIL KONFOR ANALZ
Yapnn bulunduu yere ait iklimsel zellikler, arsann topografyas, evre yaplarla ilikileri, mekan 






ekil 4. HacHseyinler Evi A-A ve B-B kesitleri 

ekil 5. HacHseyinler Evi grnleri 
G. Ulukavak Harputlugil ve N. etintrk Geleneksel Trk Evinde Isl Konfor Koullarnn Analizi: Safranbolu Hac Hseyinler Evi 

ekil 6. Hac Hseyinler Evinin bat ve dou grnleri 
organizasyonu, yapm sistemi, yap kabuunu oluturan malzeme ve bileenler, i ortam sl konforunu etkileyen faktrler arasndadr. sel skazanc dk, gnn 24 saatinde de kullanlan konut ve benzeri yaplarda, bu faktrlere dayal tasarm kriterlerinin doru kurgulanmas ile gneten pasif anlamda yararlanabilmeyi salayacak, yani ek bir mekanik sistem destei gerektirmeyecek zmler, yeterli dzeyde bir i sl konfor elde etmeyi salayabilmektedir. 
Safranboludaki evlerin yerleim dzenleri, birbirlerine gre olan konumlar, yeil dokuyla ilikileri ilk bakta evre ve iklime uyumun nemle gz nnde bulundurulduunu gstermektedir. Kullanlan bileen ve malzemeler ile mekan organizasyonlarnn da yine sl konforu salamaya dnk olarak aklc bir ekilde ele alndgzlenebilmektedir. Yazn serin kalabilen yazlk mekanlar, kn ise, dier odalara gre daha scak ve stldnda ssn kolay kaybetmeyen klk oda, tamamen sezgisel yaklamlarla oluturulmutur. 
Ancak, ounluu benzer malzeme ve sistemle ina edilmi bu evlerin sl konfor asndan yaz ve kkoullarnda nasl bir grafik izledii, kullancy yln 12 aynda hangi sl koullarda barndrdnmatematiksel olarak gsterebilmek iin bir sl konfor analizi gerekletirmek gerekir. 
Bu tr analizleri gerekletirebilmeye ynelik bugn pek ok bilgisayar program gelitirilmektedir. Bu programlar iinden, ngiltere Cardiff niversitesi Mimarlk Blmnde, Dr. Andrew Marsh tarafndan 1998 ylndan bu yana gelitirilmekte olan ECOTECT programnn 2004 srm (v.5.20), Hac Hseyinler Evinin sl konfor analizini gerekletirmek zere seilmitir [3,4]. Program, sl performans hesaplamalar iin, CIBSE Guide [5]da tanmlanan Admittance Yntemini kullanmaktadr. Bu yntem, srekli hal analizine dayanmakla birlikte, binann dinamik tepkisinin simle edilebilmesine olanak salamak zere, sl performansn belirlenmesinde, u-deerine ek olarak admittance, yzey faktr ve genlik kltme faktrn kullanmaktadr. 

4.1. Evin Modellenmesi 
ECOTECT, performans analizini gerekletirmeye ynelik olarak ncelikle projenin 3 boyutlu grafik modellemesine gerek duymaktadr. Bu modellemeyi gerekletirmek zere, Hac Hseyinler Evinin rlve izimleri yardmyla  boyutlu modeli, ECOTECT programnn kendi izim ortamnda elde edilmitir (ekil 7). Binann sl simlasyonu iin,  boyutlu modellenmesinin yannda, mekanlarn zonlanmas, malzeme bilgileri ve iklim verisinin de girilmesi gerekmektedir. 

4.1.1. Mekan kullanmlar ve sl zonlar 
Isl performans analizi gerekletirmek zere kullanlan yntem ne olursa olsun, ncelikle aynkullanm profiline sahip, ayn yne bakan ve stmasoutma ihtiyac benzer mekanlar bir araya toplayacak ve bylece blgesel denetim gerekletirebilecek bir zonlama yapmak gerekir [4].  
Modellemeye balamadan nce Hac Hseyinler Evi mekanlar, kullanm dzeyleri ve ynlerine gre sl zonlara ayrlm; her bir zona ait kullanm saatleri, mekan tasarm scakl, stma-soutma sistemi ve iletimi gibi bilgiler girilmitir (Tablo 1). 


ekil 7. ECOTECT programnda HacHseyinler Evi  boyutlu modeli 
Gazi niv. Mh. Mim. Fak. Der. Cilt 20, No 1, 2005 

Bunun yannda, evin kullanclar tarafndan klk oda, yazlk sofa ve ocaksz olarak nitelendirilen mekanlar vardr. Analiz srasnda bina geneli ile birlikte, mekan baznda sadece bu odalar ayr ayr deerlendirme kapsamna alnm; mekanlarn bu nitelikleri ile rten sl karlklarolup olmadna ynelik bir deerlendirme gerekletirilmitir. Bu zel mekanlarn sl zon karl da Tablo 1de belirtilmektedir. 


4.1.2. Malzemeler 
Hac Hseyinler Evi, ECOTECT programnda  boyutlu olarak modellendikten sonra, binada kullanlan malzemelerin sl iletkenlik, zgl s ve younluk deerleri tanmlanm (Tablo 2); bu malzemelerle duvar, deme, tavan bileenleri oluturulmutur. Pencere ve kaplar iin ise u-deerleri (s geirgenlik katsays) girilmitir. 

4.1.3. klim verisi 
ECOTECT programsl analiz iin gerekli iklim verilerini saatlik olarak istemektedir. Safranboluya ait iklim verileri iin, Meteonorm 5.0 iklim verisi elde etme program ile Karabk iline ait Dnya Meteoroloji Birliinden (World Meteorological Organization-WMO/OMM) alnan ve 1961-1990 yllarna ait uzun yllar ortalamalarna dayanan tipik meteorolojik yl (TMY-Typical Meteorological Year) veri paketi elde edilmitir [6]. Bu verilere dayal olarak, analizlerde kullanmak zere, en souk gn 12 Ocak, en scak gn ise 19 Austos olarak belirlenmitir. 



4.2. Analiz Sonular 
Bu deerlendirme kapsamnda asl nemli olan, mekanlarn yapay olarak stlp soutulabiliyor olmas deil, mekan bileen ve malzemeleri, 

Tablo 1. HacHseyinler Evi mekanlar ve sl zonlar 
Isl Zonlar ve Alanlar Aklama  Mekan Konfor ScaklklarAral Istma/ Serinletme Sistemi  Yn  
ZEMNKAT  AHIR (76,28m2)  Ta duvarl, ahr ve samanliermektedir. Gneyden bina dna klmaktadr.  18-26C  yok  dou  
TA MUTFAK (89,23m2)  Ta duvarl, ambar ve kazan ocanieren ta mutfak. Kuzeyden baheye klmaktadr.  15-22C  yok  kuzey  
ARA KAT  ODA1 ocaksz (26,37m2)  Sofa etrafndaki odalardan biri.   18-26C  doal havl.  gney-bat  
ODA2 klk oda  (29,88m2)  Sofa etrafndaki odalardan biri.  18-26C  doal havl.  gney-dou  
ODA3 (32,16m2)  Sofa etrafndaki odalardan biri.  18-26C  doal havl.  dou-kuzey  
MERD1 (8,68m2)  Ahra ve ta mutfaa ulaan merdiven hol. Bir kapile sofadan ayrlmaktadr.  18-26C  yok  gney  
SOFA-ALT yazlk sofa (34,06m2)  Odalar arasnda kalan ortak mekan.   18-26C  doal havl.  dou  
ISLAK1 (10,12m2)  Ara kattaki slak hacim  18-26C  yok  kuzey  
MUTFAK (25,26m2)  Ara katta yer alan mutfak  18-22C  doal havl.  kuzey  
ST KAT  ODA4 (32,16m2)  Sofa etrafndaki odalardan biri.  18-26C  doal havl.  kuzey-dou  
ODA5 (29,36m2)  Sofa etrafndaki odalardan biri.  18-26C  doal havl.  dou-gney  
ODA6 (30,01m2)  Sofa etrafndaki odalardan biri.   18-26C  doal havl.  kuzey-bat  
ODA7 (28,04m2)  Sofa etrafndaki odalardan biri.  18-26C  doal havl.  gney-bat  
SOFA-ST 26,26m2  Odalar arasnda kalan ortak mekan.  18-26C  doal havl.  dou  
K-ODA (8,06m2)  Oda5 ve oda7 arasnda kalan kk oda.  18-26C  doal havl.  gney  
MERD3 (10,70m2)  atya kan merdiven hol. Oda6 iinden bir kap ile ayrlan blm.  15-22C  yok  dou  
ATI  Krma at boluu  15-22C  yok  

Tablo 2. Malzemeler ve sl analiz iin gerekli hesap deerleri [7] 

G. Ulukavak Harputlugil ve N. etintrk Geleneksel Trk Evinde Isl Konfor Koullarnn Analizi: Safranbolu Hac Hseyinler Evi 
ynlenmeler, mekan organizasyonlar gibi pasif iklimlendirme sistemine ait olanaklar yardm ile mekan sl konforunun ne dzeyde denetlenebiliyor olduudur. Bu nedenle, burada yaplan analizlerde binada sadece doal havalandrma yapldve hi bir stma sisteminin altrlmad duruma ait bilgiler deerlendirilmektedir. Binadaki stma ve serinletme ihtiyac (mekanlarn stma ve soutma ykleri) ve bunlara dayal olas enerji tketimleri de ayrca belirlenmitir. 
 mekansal scaklklarn dalm erileri, mekanlarn konfor d saatler toplambilgileri ve bunlara balstma ve serinletme ihtiyalar, mekan konfor aralna bal belirlenmektedir.  
Mekan konfor scaklk aral, i ve d iklimsel deikenlere bal olarak kullancnn sl konforunun salanabildii scaklk deerleri araldr. Pasif olarak stlp serinletilmesi n planda olan konut ve benzeri isel s kazanc dk binalar iin, ASHRAE (Handbook of Fundamentals 2001)de belirtilen snr deerlere dayal olarak, 18C ile 26C arasndaki scaklklar mekan konfor scaklk aral olarak belirlenmitir. 
4.2.1.  mekansal scaklklar 
Pasif olarak iletilen bu tr binalarda, sl performansa ait fikir edinebilmek iin, ECOTECT, bir ylda scakln belirli bir deerde olduu saat saysngsteren, mekanlarn yllk scaklk dalm erilerini vermektedir. Bu grafik yardmyla mekanlarn yl boyunca younlukla hangi scaklk dilimleri arasnda kald belirlenmektedir. 
ECOTECT ile HacHseyinler Evi iin, elde edilen yllk scaklk dalm erileri ekil 8de verilmektedir. Tablo 3de ise, belirlenen  zel mekann yllk scaklk dalm yzdeleri verilmektedir. 

4.2.2. Safranbolunun en scak ve en souk gnlerinde mekan scaklklar
ECOTECT yardmyla, yllk ortalamalar baznda, en scak gn olan 19 Austos ve en souk gn olan 12 Ocak iin, mekanlarn saatlik scaklk grafikleri elde edilebilmektedir. Bina genelinde bakldnda, hi bir stma sisteminin altrlmad (ocak, soba, vb.) en souk gnde d ortam scakl -10C ve daha altndayken, mekanlarn ortalama scakl 6-7C civarnda bulunmaktadr (ekil 9).  
Uzun yllar ortalamalarna bakldnda, Safranbolunun en scak gnnde scaklk yaklak 32-33C olmaktadr. Bu koullar altnda yaplan analizde ise, mekan scaklklarnn ortalama 28-29C olduu grlmektedir (ekil 10). 


4.2.3. Istma ve soutma ykleri 
ECOTECT ile sl konfor analizi gerekletirirken, odalarda sadece stma iin enerji harcand, ve doal havalandrma ile serinletildii bilgileri girilerek, yllk stma ve soutma ykleri de belirlenmek istenmitir. Mekan sl ykleri, mekan scaklklarn konfor bandiinde tutmak iin mekandan atlmas gereken (soutma yk) veya mekana kazandrlmas gereken (stma yk) scaklk olarak tanmlanabilir. Tablo 4de stlp soutulmas gereken tm mekanlarn stma ve soutma yklerine ait deerler 

Tablo 3.  zel mekan iin yllk scaklk dalm yzdeleri (mekan konfor aral iinde kalma oranlar)
 0-9C  10-17C  18-26C (konfor arl.)  26C ve zeri  
ODA2 (Klk oda)  % 21,6  % 31,0  % 46,2  % 1,2  
SOFA-ST (Yazlk sofa)  % 30,6  % 29,2  % 39,2  % 1,0  
ODA1 (Ocaksz oda)  % 8.9  % 30,9  % 47,9  % 12,3  


ekil 8. Mekanlarn yllk scaklk dalm erileri (Her bir eri bir zona ait olup, noktal izgiler arasnda kalan blge konfor araln belirlemektedir. Erinin bu blgede yapt pik, bir yl boyunca 
o zonun konfor aral iinde kal yzdesini o oranda yksek olduunu gstermektedir.) 
Gazi niv. Mh. Mim. Fak. Der. Cilt 20, No 1, 2005 

Tablo 4. Mekanlarn metrekare bana gereksindii stma ve soutma ykleri 
m2  Istma (kWh/m2)  Soutma (kWh/m2)  m2  Istma (kWh/m2)  Soutma (kWh/m2)  
AHIR  76,28  33,41  38,36  MUTFAK  25,26  25,92  18,27  
TA MUTFAK  89,23  69,50  3,71  ODA4  32,16  217,56  8,63  
ODA1 (ocaksz)  26,37  23,34  22,65  ODA5  29,36  215,71  7,64  
ODA2(klk)  29,88  29,74  24,31  ODA6  30,01  247,15  8,63  
ODA3  32,16  32,81  30,43  ODA7  28,04  215,10  14,73  
SOFA-ALT  34,06  63,81  16,67  SOFA-ST (yazlk)  26,26  194,79  9,74  


ekil 9. En souk gnde mekanlarn saatlik scaklk erileri 
verilmektedir. Bu yklere bal olarak, ECOTECT, bina genelinde, aylara gre, tm mekanlarn toplam stma ve soutmaya dayal enerji tketimlerini de hesaplamaktadr (ekil 11). Buna gre, binada yl boyunca stma ykne bal enerji tketimi toplam 46064,24 kWh (98,6 kWh/m2)dir. Eer binada doal havalandrma yerine, soutma ykne bal enerji tketimi sz konusu olsayd, bunun da yl boyunca toplam 3844,43 kWh (8,2 kWh/m2) olacagrlmtr. 



4.3. Deerlendirme 
Bu almada gerekletirilen analiz yardmyla elde edilen sonular deerlendirildiinde;  
 
Safranbolu iklimi ar scak aylar ieren bir iklim olmad iin, yerel mimaride kullanlan malzeme ve bileenler ounlukla stmaya ve snn korunmasna yneliktir. Bu nedenle, en scak gnde i mekanla, d ortam arasndaki scaklk fark 3-4 dereceyi gemezken, en souk gn iin yaplan analizde scaklk fark 16-17 dereceyi bulmaktadr (ekil 9; ekil 10). 

 
Hac Hseyinler Evi mekan organizasyonuna gre, orta kat klk, st kat ise yazlk mekanlar barndrmaktadr. Odalarn bulunduklar ynlere ve 




G. Ulukavak Harputlugil ve N. etintrk Geleneksel Trk Evinde Isl Konfor Koullarnn Analizi: Safranbolu Hac Hseyinler Evi 

katlara gre stma ve soutma yklerinde azalma ya da artma sz konusu olduu grlmektedir. rnein, gney ve batya bakan, st katta yer alan ve yksek tavanl bir odann stma yk ile dou ve kuzeye bakan ara kattaki bir odann stma yk arasnda belirgin bir fark vardr (Tablo 4). 
 
Odalarn birbirlerine gre konumlar da nem kazanmaktadr. zellikle ahr ve samanlk zerinde yer alan klk oda ve ocaksz dierlerine gre stma yk en az olan odalardr. 

 
ODA2, hem gney ve dou ynlerine bakan, alak tavanl ve ara katta bir oda olmas, hem de altnda samanln yer almas nedeni ile, klk oda olarak kullanlmaktadr. Analiz sonular da, bu odann dierlerine gre ok daha az stma ykne gereksinim duyduunu gstermektedir (Tablo 4). 

 
Gney ve batya bakan ODA1in yani; bat ynnde hi penceresi olmayan, ara katta, alak tavanl ve daha kk, ocaksz odann, yllk scaklk dalmlarna bakldnda, scakln konfor araliinde ve zerinde saat saysnn %60 bulduu grlmektedir (Tablo 3). 

 
Hac Hseyinler Evinde kerpi bloklarn ve zemin kattaki ta duvarlarn sl ktle olarak grev yapmas ve gei dnemi olan ilkbahar ve sonbahar aylarnda d ortamn scan ieriye geciktirerek ulatrmas ya da ierideki scak havann depolanarak stlmayan zaman diliminde kullanlabilmesi yoluyla mekan konfor aralnkorumas, stma ve soutma ykleri zerinde etkendir. En nemli s kaybnn, pencerelerin tek cam olmasndan kaynakland sylenebilir. 

 
Doal havalandrma, Hac Hseyinler Evi gibi geleneksel konutlarda, yapay iklimlendirme sistemleri yerine, serinletme iin tercih edilen bir yntemdir. Evin mekan organizasyonu da bu ynteme uygun olarak ekillenmitir. zellikle 


odalarn ortasnda yer alan sofa, bir anlamda serin ekirdek olarak almaktadr. st kattaki sofann daha yksek tavanl olmas, daha serin olmasnsalyorsa da, her iki kattaki sofa da, ev sahiplerinin yazn sklkla oturmay tercih ettikleri mekanlardr. 
 Uluslararas Enerji Ajansnn (IEA) 2001 Trkiye raporunda [8], enerji tketiminin azaltlabilmesine ynelik neriler ierisinde, binalarn m2 bana tkettikleri enerjinin ortalama 250 kWhden, 100150 kWh civarna ekilmesi gereklilii yer almaktadr. HacHseyinler Evinin, 98,6 kWh/m2 olan yllk enerji tketimi ile 130-140 yl ncesinin teknik, malzeme ve bileenleri ile bu hedefi yakalam olduu grlmektedir. 





